Prof. Z. Rudkowski – faktyczna ilość grypy w zachorowaniach grypopodobnych u dzieci

Publikacje na temat rzeczywistej epidemiologii grypy prawdziwej dla całej populacji (bez rozróżniania grup wiekowych) przedstawiono na podstronach Grypa – wiedza podstawowa i Prof. L. Brydak – faktyczna ilość grypy w epidemiologii w Polsce. Kolejne pytanie wymagające znalezienia odpowiedzi to: Ile jest zachorowań wywołanych grypą typu A lub B wśród zachorowań grypopodobnych u dzieci?

Z przedstawionych poniżej publikacji zebranych w Grypa u dzieci – praktyczne aspekty rozpoznania, leczenia i chemoprofilaktyki, Standardy Medyczne Pediatria, 2004 (dostęp po rejestracji) wynika, że:

  • U dzieci w wieku 0 – 12 miesięcy (czyli w okresie największego ryzyka komplikacji dla każdej choroby zakaźnej), wirusy grypy typu A lub B stanowią przyczynę około 5 – 10 % zakażeń dróg oddechowych przebiegających grypopodobnie (na podstawie danych z sezonów 2000/2001 i 2001/2002).
  • U dzieci w wieku 2 – 4 lata przyczyną 15- 20% grypopodobnych zakażeń dróg oddechowych są wirusy grypy typu A lub B.
  • U dzieci w grupach wiekowych 4 – 10 lat przyczyną ok. 50% grypopodobnych zakażeń dróg oddechowych są wirusy grypy typu A lub B.

Powyższe wyniki odzwierciedlone są tylko częściowo w polskich danych z ostaniego sezonu „grypowego” 2011 / 2012 – dane z publikacji dla dzieci w wieku 4 – 10 nie znalazły potwierdzenia:

Źródło: Zachorowania i podejrzenia zachorowań na grypę w Polsce, Rok: 2012  Numer: 8D (32), Zakład Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – PZH,
Pracownia Monitorowania i Analizy Sytuacji Epidemiologicznej

Przypominamy, że zapobiegnięcie zakażeniom wirusów grypy typu A lub B poprzez szczepienia jest możliwe tylko gdy antygeny zawarte w szczepionce mają wysokie podobieństwo do wirusa grypy krążącego w danym sezonie w środowisku i gdy nastąpi odpowiednia odpowiedź immunologiczna na szczepionkę, zob. Skuteczność szczepień przeciwgrypowych.

Grypa u dzieci – praktyczne aspekty rozpoznania, leczenia i chemoprofilaktyki, Prof. dr hab. n. med. Zbigniew Rudkowski, emerytowany b. kierownik Katedry i Kliniki Chorób Zakaźnych Dzieci AM we Wrocławiu, Standardy Medyczne Pediatria, 2004

(…)

Objawy grypy nie są na tyle charakterystyczne, aby można rozpoznać tę chorobę z całą pewnością, szczególnie w okresach międzyepidemicznych. … Szczególnie u dzieci rozpoznanie jest niełatwe, gdyż podobny obraz choroby może być wywołany wielu innymi wirusami jak np.: RSV, metapneumowirusy (h MPV), rinowirusy wirusy para-influenzae (h PIV), adenowirusy i koronawirusy, herpeswirusy HHV6, także zakażenie mikoplazmowe i chlamydiowe.

1. U niemowląt główną rolę w etiologii zakażeń dróg oddechowych odgrywają RSV {respiratory syncytial virus)

Na podstawie badania wirusologicznego w sezonie 2000/01 2001/02 w wieku 0-6 miesięcy 23,8% etiologii to RSV, wirusy grypy A/H1 i A/H3 stanowią 9,5%, grypy B 2,4%, inne wirusy 4,8%, w wieku 6-12 miesięcy RSV 13,8%, grypa A 5,7%, grypa B 1,1%, inne wirusy 8%. W miarę wzrostu wieku te odsetki zmieniają się w stronę przewagi etiologii grypy, równowaga następuje po 2-4 roku życia, a u dzieci w okresie 4-10 lat życia udział etiologiczny RSV wynosi 9,5 %, a grypy A 28,5%, grypy B 26%, innych wirusów 6,6%5. Według badań tych samych autorów również adenowirusy były przyczyną w 5,5% zachorowań oddechowych w sezonie i w 2,8% w sezonie II u dzieci poniżej 10 roku życia5.

W innym badaniu u 2924 dzieci w wieku 0-3 lat życia chorych na zapalenie płuc, oskrzeli, oskrzelików i krup stwierdzono dominację etiologii RSV w około 14-42% próbek z wydzieliny nosogardła, wirusa grypy około 3-9% i paragrypy od 5-30%. Wirusy grypy najczęściej wykrywano w bronchiolitis i zapaleniu płuc, wirusy paragrypy w krupie6.

U angielskich 51 dzieci w wieku poniżej 5 lat życia w sezonie 2001/2002 na podstawie badań wirusologicznych (IEA PCR) jako czynnik etiologiczny pozaszpitalnego zapalenia płuc wykryto RSV w 18%, grypę A w 16%, paragrypę w 6%, adenowirusy w 6%, enterowirusy w 2%. W pojedynczych przypadkach wykryto zakażenie mieszane, w którym zakażenie RSV wyprzedzało grypę. W pojedynczych przypadkach wykrywano bakteriemię S. pneumoniae, N. meningitidis i M. pneumoniae. Łącznie w 49% przypadków udało się ustalić etiologię18.

U 155 dzieci polskich do 3 roku życia hospitalizowanych z powodu chorób oddechowych w 2000/2001 wykryto u 13,5% grypę A lub B, najczęściej u dzieci do 12 miesiąca życia19.

2. Przyczyną chorób grypopodobnych może być zakażenie wywołane przez koronawirusy i rinowirusy, jak to zaobserwowano u ludzi starszych lub znajdujących się w immunosupresji20.

3. W 2001 r. w Holandii zidentyfikowano nowy czynnik chorób grypopodobnych tj. ludzki metapneumowirus {hMPV), który jest tak częstym patogenem, że prawie wszystkie 5-letnie dzieci mają już przeciwciała przeciw niemu21. Najczęściej objawami zakażenia hMPV są kaszel (69%), ostry nieżyt nosa (69%), gorączka (63%) i świszczący oddech (50%), może dojść do niedotlenienia (31%). Etiologię tę stwierdzono również w Finlandii, w USA i Australii. W Kanadzie (Ouebec) na przetomie 2001/2002 na podstawie badania 208 dzieci hospitalizowanych wykryto 6% zachorowań na tle hMPV w porównaniu do 51% RSV 21% grypy A. Obraz kliniczny u wszystkich byt podobny – rozpoznawano bronchiolitis, otitis media i zapalenie płuc22, 23.

4. Mycoplasma pneumoniae jest również częstym patogenem pozaszpitalnych i szpitalnych chorób oddechowych u dzieci i dorosłych, z częstością od 1,9-30% zapaleń płuc, a w czasie epidemii co 4-7 lat nawet do 50%, szczególnie u dzieci w wieku 5 do 9 lat życia. Okres wylęgania wynosi 2-3 tygodnie tj. znacznie dłużej niż innych zakażeń grypopodobnych24. Chlamydioza wywołana przez C pneumoniae w okresie wstępnym (gorączka, nieżyt dróg oddechowych) imituje chorobę grypopodobną u dzieci w wieku 5-15 lat, w następnej fazie może być przyczyną pozaszpitalnego zapalenia płuc (do 25% zachorowań).

5. W rozpoznaniu różnicowym należy brać pod uwagę zakażenie herpeswirusowe wywołane przez HHV6 u dzieci między 6 a 24 miesiącem życia (gorączka, wysypka, kaszel u 50% chorych, zapalenie gardła u 65%, drgawki u 30% chorych).

6. Zespół grypopodobny ze względu na objawy ze strony dróg oddechowych występuje również na tle zakażenia adeno-wirusowego (49 serotypów)

7. Zespół Kawasaki występuje do 13 roku życia, imituje grypę w początkowym okresie tj. gorączkowym z przekrwieniem spojówek, błony śluzowej jamy ustnej – inne objawy tego zespołu ułatwiają właściwe rozpoznanie.

8. Zespół Rey’a u dzieci w wieku 5-14 lat występuje po przebyciu grypy, także innych chorób wirusowych i po leczeniu salicylanami, jest to ostra encefalopatia ze stłuszczeniem wątroby.

(…)

Piśmiennictwo

  1. Brydak LB. Działalność Krajowego Ośrodka d/s Grypy Światowej Organizacji Zdrowia. Mag Med 1998, 9: 8-10.
  2. Brocklebank JT, Coust SDM, Mc Ouillan J i wsp. Influenza A infection In children, Lancet 1972, 2: 497-500.
  3. Heikkinen T, Ziegler T, Peltola V i wsp. Incidence of influenza In Finish children. Ped Infect Dis J 2003, 22: 204-206.
  4. Phncipi N, Esposito S, Marchisio P i wsp. Socioeconomic impact of influenza on healthy children and their families. Ped Infect Dis J 2003, 22: 207-210.
  5. Aymard M, Valette M, Luciani J i wsp. Burden of influenza In children: preliminary data from a pilot study survey network on community diseases. Ped Infect Dis J 2003, 22: 211-214.
  6. Forster J. Influenza In children: German perspective. Ped Infect Dis J 2003, 22: 215-217.
  7. CDC – Bridges CB, Harper SA, Fukuda Ki wsp. Prevention and control of influenza. Recommendations of Advisory Committee on Immunization Practices(ACIP). MMWR 2003, 52: 1-36.
  8. Brydak LB. Grypa – postępowanie diagnostyczne i profilaktyka u dzieci. Stand Med, 2001, 9: 20-32.
  9. CDC. Update: Influenza – associated deaths reported among children aged <18 years – United States, 2003-2004 influenza season. MMWR 2004, 52: 1286-1288.
  10. Zahradnik JM, Cherry JD. Influenza Viruses. Textbook of Pediatrie Infectious Diseases edit. RD Feigin, JD Cherry. W.B. Saunders Comp. 1987, 1709-1729.
  11. Cox NJ, Kanta S. Influenza (seminar). Lancet 1999, 354: 1277-1282.
  12. Galton-Bachrach VR, Schwarz E, Brachrach LR. Breastfeeding and the risk of hospitalization for respiratory disease in infancy. Arch Pediatr Adolesc Med 2003, 157: 237-243.
  13. Reuman PD, Ayoub EM, Small PA. Effect of passive maternal anti-body on influenza illness in children: a prospective study of influenza A in mother-infant pairs. Pediatr Infect Dis J 1987, 6: 398-403.
  14. Kowalska M, Bia∏ek J, Denys A. Funkcja granulocytów w infekcjach wirusami grypy i w zakażeniach mieszanych. Immunol Pol 1990, 15: 179-184.
  15. Morishima T, Togashi T, Yokata Siwsp. Encephalitis and encepha-lopathy associated with an influenza epidemic in Japan Clin Infect Dis 2002, 35: 512-517.
  16. Fujimoto S, Kobayashi M, Uemura Oiwsp. PCR on cerebrospinal fluid to show influenza associated acute encephalopathy or encephalitis. Lancet 1998, 352: 873-875.
  17. Neuzil KM, Reed GW, Mitchel EF i wsp. Impact of influenza on acute cardiopulmonary hospitalization in pregnant women. Am J Epidemiol 1998, 148: 1094-1102.
  18. Laundy M, Ayayi-Obe E, Hawrami Kiwsp. Influenza A community – acquired pneumonia in East London infants and young children. Ped Infect Dis J 2003, 22: 223-227.
  19. Fràcka B, Brydak LB, Szmigielska Aiwsp. Zachorowania na grypę w pierwszych trzech latach życia wśród dzieci hospitalizowanych w sezonie epidemicznym 2000-2001. Pediat Pol 2003, 78: 669-674.
  20. Falsey AR, Walsh EE, Hayden FG. Rhinovirus and Coronavirus infection associated hospitalizations among older adults. J Infect Dis 2002, 185: 1338-1341.
  21. van den Hoogen BG, de Jong JC, Groen Jiwsp. A newly discove-red human pneumovirus isolated from young children with respiratory tract disease. Nat Med 2001, 7: 719-724.
  22. Pelletier G, Abed Y, Ruel Liwsp. Virologic features and clinical manifestations associated with human metapneumovirus, a newly discovered paramyxovius (abstr). 42nd ICAAC 2002, San Diego V 470:430.
  23. Kahn JS Human metapneumovirus: a newly emerging respiratory pathogen. Curr Opinion Infect Dis 2003, 16: 255-258.
  24. Hammerschlag MR. Mycoplasma pneumoniae infections. Curr Opinion Infect Dis 2001, 14: 181-186.
  25. Brydak L B. Grypa – postępowanie diagnostyczne i profilaktyka u dzieci. Stand Med, 2001, 9: 20-32.
  26. Vyeki T. Influenza diagnosis and treatment in children a review of studies on clinically useful tests and antiviral treatment for influenza. Pediat Infect Dis J 2003, 22: 164-177.
  27. Rosenstein Niwsp. Zasady racjonalnego stosowania leków przeciwbakteryjnych u dzieci z objawami wirusowego zakaźenia górnych dróg oddechowych. tłum. polskie Med Prakt Ped 1993, 3: 25-30.
  28. Matysiak M. Leczenie wirusowych zakażeń dróg oddechowych. Stand Med 2004, 1:12-18.
%d blogerów lubi to: